Mısır’da 1600 yıllık mumyanın karın boşluğunda Homeros’un İlyada destanından bir bölüm içeren papirüs bulundu. Antik Yunan edebiyatına ait metnin mumyalama ritüelinde kullanılması ilk kez tespit edildi.
Mısır’ın Oxyrhynchus kentinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 1600 yıllık bir Roma dönemine ait mumyanın karın bölgesinde Homeros’un İlyada destanından bir bölüm içeren papirüs keşfedildi. Barselona Üniversitesi araştırmacıları, Antik Yunan edebiyatına ait bir metnin mumyalama işleminin parçası olarak kullanıldığının ilk kez tespit edildiğini duyurdu. Bu bulgu, Antik Mısır’daki cenaze uygulamaları ve dinî yaşam hakkındaki bilgileri genişletme potansiyeli taşıyor.
Papirüs parçası, yaklaşık 1600 yıl önce Roma dönemine ait bir mezara gömülen mumyanın karın boşluğunda bulundu. Keşif, Antik Mısır’ın önemli yerleşimlerinden Oxyrhynchus’ta (Firavunlar döneminde Per-Medjed) gerçekleşti. Kent kalıntıları, günümüzde Kahire’nin 190 kilometre güneyindeki Al-Bahnasa kasabası yakınlarında yer alıyor.
Barselona Üniversitesi Antik Yakın Doğu Araştırmaları Enstitüsü’nden araştırmacılar, Kasım-Aralık 2025’teki kazılarda mumyayı ortaya çıkardı. İncelemeler, mumyanın karın bölgesine mumyalama ritüelinin bir parçası olarak papirüs yerleştirildiğini gösterdi. Araştırmacılar, bu uygulamanın daha önceki örneklerden farklı olduğuna dikkat çekti.
Daha önceki Roma dönemi Mısır mumyalarında Yunanca yazılmış papirüsler bulunmuştu. Ancak bu metinlerin büyü veya ritüellerle ilgili olduğu belirtiliyordu. Son keşifteki papirüsün Homeros’un İlyada destanına ait olması, bilim insanları tarafından ilk kez Antik Yunan edebiyatına ait bir metnin mumyalama kapsamında bulunduğunu gösteren önemli bir fark olarak değerlendirildi.
Homeros’a atfedilen ve MÖ 800 yılına uzanan İlyada destanı, 24 kitaptan oluşur. Eser, Truva Savaşı’nı ve Yunan savaşçısı Akhilleus’un kahramanlıklarını konu alır. Destan, gurur, kader ve onur gibi temaları işleyerek dönemin toplumsal değerlerine ışık tutar.
Araştırmacılar, mumyanın içindeki papirüsün İlyada’nın ikinci kitabındaki gemiler kataloğuna ait olduğunu belirledi. Bu bölümde, Truva öncesi bir araya gelen Yunan kuvvetleri sıralanır. Bilim insanları, mumyalama sırasında neden özellikle bu metnin tercih edildiğinin henüz bilinmediğini ifade etti.
Roma döneminde Oxyrhynchus’ta yapılan mumyalamalar, geleneksel Mısır uygulamalarıyla Yunan ve Roma geleneklerini birleştiriyordu. Rahipler, bedenleri korumak için 40 günü aşan işlemler uyguluyordu. Natron tuzuyla kurutulan cesetler ketenle sarılıyor, organlar için kanopik kaplar yerine iç kısma koruyucu malzemeler yerleştiriliyordu. Bu malzemelerle birlikte Antik Yunan edebiyatı metinleri içeren papirüsler de göğüs veya leğen kemiği boşluğuna konularak mühürleniyordu. Tabutlarda ve kumaşlarda Mısır ve Roma motifleri bir arada görülüyordu.
