Sırbistan’da 6,4 milyondan fazla seçmen, Novi Sad’daki protestolar ve Vucic’in kararıyla erken genel seçimler için yarın oy kullanacak.
Sırbistan halkı, 250 sandalyeli Ulusal Meclis’in yeni üyelerini belirlemek üzere yarın sandık başına gidecek. Ülke genelinde ve yurt dışında kurulacak 8 bin 392 sandıkta, 6 milyon 450 bin 523 kayıtlı seçmen oy kullanacak. Seçimler, yerel saatle 07.00’de başlayıp 20.00’de sona erecek.
Milletvekilleri, tek seçim bölgesinde kapalı liste usulüyle nispi temsil sistemine göre seçilecek. Parlamentoda çoğunluğu elde etmek için 126 sandalye gerekiyor. Ulusal azınlık listeleri için yüzde 3’lük seçim barajı uygulanmayacak.
Sırbistan’daki erken genel seçimler, Novi Sad şehrindeki tren istasyonunda 1 Kasım 2024 tarihinde yaşanan ve 16 kişinin hayatını kaybettiği çökmenin ardından başladı. Bu olayı takip eden yaklaşık iki yıl süren öğrenci protestoları, sorumluların yargılanması ve şeffaflık talepleriyle ülke çapında bir harekete dönüştü.
Protestoların ardından Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, eylül ayında parlamentonun feshine ilişkin kararı imzalayarak erken seçim sürecini başlattı. Devlet Seçim Komisyonu (RIK), seçime katılmak üzere 19 liste ilan etti; bir listenin geri çekilmesiyle oy pusulasında 18 liste yer alıyor. Bu listelerin dokuzu ulusal azınlık statüsünde yarışacak.
Oy pusulasının ilk sırasında, 2012 yılından bu yana iktidarda bulunan Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki “Aleksandar Vucic-Birleşmiş Sırbistan” listesi yer alıyor. İkinci sırada Sırbistan Sosyalist Partisi (SPS) öncülüğündeki “Ivica Dacic-İstikrar Faktörü” bulunuyor. Üçüncü sırada ise öğrencilerin desteklediği “Öğrenci Listesi-Öğrenciler Kazanıyor” öne çıkıyor.
Seçimde ayrıca “Avrupa Sırbistanı: Marinika Tepic, Zdravko Ponos”, “Otantik Sağ-Dr. Milos Jovanovic-Yeni DSS-Monarşistler” gibi listeler ile çeşitli ulusal azınlık partileri de yarışıyor. Kamuoyu araştırmaları, “Birleşmiş Sırbistan” listesi ile “Öğrenci Listesi” arasında yakın bir rekabetin yaşanacağını gösteriyor.
Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, kampanya süresince seçim sonuçlarını kabul edeceğini ve rakiplerinin kazanması halinde onları kutlayacağını ifade etti.
Yurt dışında oy kullanmak için 102 bin 147 seçmen kayıt yaptırdı; en fazla sandık 28 adet ile Bosna Hersek’te kuruldu. Sırbistan Devlet Seçim Komisyonu (RIK) kararıyla yurt dışındaki sandıklar da Orta Avrupa saatine göre 07.00-20.00 saatleri arasında açık kalacak.
Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı Demokratik Kurumlar ve İnsan Hakları Ofisi (ODIHR) başta olmak üzere birçok uluslararası kuruluş ve ülke, seçim sürecini gözlemlemek üzere Sırbistan’a heyet gönderdi. Sırbistan’da son parlamento seçimi Aralık 2023’te gerçekleşmişti.
