Nature Communications dergisinde yayımlanan araştırma, toprak altındaki devasa tohum rezervlerinin insan faaliyetleri sonucu tür çeşitliliğini yitirdiğini gösterdi.
Nature Communications dergisinde yayımlanan kapsamlı bir araştırma, dünya genelindeki yer altı doğal tohum bankalarının insan kaynaklı tahribat nedeniyle tür çeşitliliğini hızla kaybettiğini ortaya koydu. 94 ülkeden toplanan 3 binden fazla toprak örneğini inceleyen bilim insanları, gezegenin en büyük tohum deposu olan bu rezervlerin ekosistemlerin kendi kendini yenileme potansiyelini ciddi biçimde sınırladığını belirtti.
Ayaklarımızın altında, toprakta ve dökülen yaprakların arasında bulunan bu tohum rezervleri, insanlığın gelecekteki felaketlere karşı en büyük güvencesi Svalbard Küresel Tohum Deposu’ndan çok daha geniş bir alanı kapsıyor. Yedi kıtadaki kara, sulak alan ve sucul ekosistemleri kapsayan analizler, dünya genelinde toprak yüzeyinin her bir metrekaresinde ortalama 5 binden fazla tohumun saklı olduğunu gösterdi.
Rüzgar, taşkınlar ve doğal dökülmelerle toprağa karışan bu devasa rezerv, yangın veya aşırı hava olayları sonrasında yüzeydeki bitki örtüsünün yeniden canlanmasını sağlayan en kritik savunma mekanizması olarak kabul ediliyor. Bu doğal depolar, biyoçeşitliliğin devamlılığı için hayati bir rol üstleniyor.
Araştırmacılar, verileri küresel ölçekte değerlendirerek tohumların yoğunluğu ile tür çeşitliliği arasında belirgin bir tezat tespit etti. Çok sayıda farklı bitki türüne ait tohum barındıran toprakların toplam tohum sayısı bakımından zayıf kaldığı belirlendi. Buna karşılık, tohum sayısının çok yüksek olduğu tarım arazisi gibi bölgelerde ise tür çeşitliliğinin son derece düşük olduğu gözlemlendi.
Örneğin, tür zenginliği yüksek olan tropikal ekosistemlerde tohum yoğunluğunun düşük seviyelerde kaldığı saptandı. Bu durum, yalnızca tohum sayısının değil, aynı zamanda barındırılan türlerin çeşitliliğinin de ekosistem sağlığı için kritik olduğunu gösteriyor.
Araştırmanın en endişe verici bulgusu, insan kaynaklı faaliyetlerin yer altındaki tohum çeşitliliği üzerindeki yıkıcı etkisi oldu. El değmemiş doğal alanlardaki tohum bankalarının, tahrip edilmiş ve bozulmuş alanlara kıyasla çok daha zengin bir tür çeşitliliğine sahip olduğu saptandı.
Uzmanlar, yeryüzündeki bitki örtüsünde yaşanan biyoçeşitlilik kaybının yer altına da birebir yansıdığını vurguladı. Tohum zenginliğinin azalması nedeniyle tahrip olan ekosistemlerin kendi kendine iyileşme ve yeniden canlanma potansiyelinin ciddi biçimde sınırlanabileceği uyarısında bulundular.
