Posted By hande Posted On

Rus kömürüne alternatif

Rusya-Ukrayna savaşına dair gelişmeler piyasalarda ana gündem maddesi olmaya devam ediyor.

Avrupa Komisyonu’nun internet sitesinde yer alan bilgilere göre, AB’nin kömür ithalatında Rusya’ya bağımlılığı yüzde 45 seviyesinde bulunuyor.

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Bruegel ise bu bağımlılık oranının elektrik üretiminde kullanılan termal kömürde yüzde 70 olduğunu hesaplıyor.

Bu durumun da elektrik üretiminin yüzde 15’ini kömürden sağlayan AB’de, ambargo kararı nedeniyle elektrik fiyatlarının yükselmesine neden olacağı ifade ediliyor.

Son yıllarda AB’de kömür üretimi iklim değişikliği hedefleri kapsamında düşüş gösterse de, tüketimin aynı hızda azalmaması nedeniyle oluşan boşluğu ağırlıklı olarak Rusya’dan ithal edilen kömür doldurmuştu.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nden (EIA) derlenen verilere göre, Rusya geçen yıl 262 milyon ton kömür ihracatı gerçekleştirirken, bu miktar bir önceki yıla göre yüzde 7 arttı. Çin, 62,8 milyon tonla ülke bazında Rus kömürünün en büyük alıcısı konumunda yer aldı.

AB’nin Rusya’dan aldığı kömüre alternatif kaynaklar bulunmasına rağmen, piyasadaki tedarik sıkışıklığı ve yüksek fiyatlar nedeniyle Rus kömürünü farklı bir kaynakla ikame etmenin maliyetinin yüksek olacağı öngörülüyor.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) Kömür 2021 raporuna göre, küresel kömür tedarikinin geçen yıl yaklaşık 7,9 milyar ton olduğu hesaplanıyor.

Üretimde 3,9 milyar tonla ilk sırada yer alan Çin’i, Asya ülkeleri içinde 793 milyon tonla Hindistan, 576 milyon tonla Endonezya ve 470 milyon tonla Avustralya izliyor.

Üretimi yüksek olmasına rağmen kömür ihracatında büyük payı bulunmayan Hindistan’ın kömür üretiminin 2024’e kadar 163 milyon ton artarak 793 milyon tona ulaşacağı öngörülüyor.

Çin’in kömür üretiminin bu dönemde 57 milyon ton artması beklenirken, Rusya’nın üretiminin 16 milyon ton artışla 445 milyon tonu bulacağı hesaplanıyor. Rusya, kömür üretiminde en fazla artış beklenen ülkelerden biri olarak öne çıkıyor.

En büyük kömür ihracatçıları Endonezya ve Avustralya’dan AB’ye kömür ihracatı kısıtlı seviyede bulunurken, hali hazırda maksimum üretim kapasitesine ulaştıkları için bu ülkelerin kıtaya kömür ihracatını artırma ihtimali de düşük.

IEA, geçen yıl 440 milyon ton kömür ihracatı bulunan Endonezya’nın ihracatının 2024 itibarıyla 415 milyon tona düşeceğini, Avustralya’nın 376 milyon ton olarak hesaplanan ihracatının ise aynı dönemde 388 milyon tona ulaşabileceğini öngörüyor.

AB’nin kömür tedarik alternatifleri arasında bulunan ABD ve Kolombiya’nın ihracatını belli oranda artırabileceği fakat bu miktarın Rus kömürünü ikame etmeye yetmeyeceği hesaplanıyor.

ABD’nin 2021’de 80 milyon ton seviyesinde olan kömür ihracatının 2024 itibarıyla 57 milyon ton, Güney Afrika’nın ihracatının 63 milyon ton ve Kolombiya’nın 54 milyon tona inebileceği tahmin ediliyor.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya’ya karşı uygulanacak 5’inci yaptırım paketi kapsamında, ülkeden yılda 4 milyar euro değerinde kömür ithalatına yasak getireceklerini ve bu ambargonun Rusya için önemli bir gelir kaybı oluşturacağını açıklamıştı.

Karar sonrası API2 Rotterdam Kömürü Vadeli İşlemler Piyasası’nda nisan kontratlarında kömürün ton fiyatı üç haftanın ardından yeniden 300 doların üzerine çıkmıştı.